شما اینجا هستید | 

معماری پست مدرن

480
0
0
معماری پست مدرن

از اواخر دهه شصت میلادی موضع پست مدرن در معماری بصورت یک سبک مهم مطرح شد و انتقادات زیربنایی به اندیشه منطق گرا و تکنومدار معماری مدرن عنوان شد. آغازگر این جنبش کسی نبود مگر یکی از شاگردان لویی کان به نام رابرت ونچوری.وی در سال 1966 کتابی به نام پیچیدگی و تضاد در معماری به رشته تحریر در آورد. به گفته معلم سابقش وینسنت اسکالی، این کتاب مهم ترین کتاب از سال 1923 (به سوی یک معماری نوین) کوربوزیه است.

کتاب پیچیدگی و تضاد در معماری

کتاب پیچیدگی و تضاد در معماری

در این کتاب ونچوری اصول فلسفی و جهان بینی معماری مدرن را زیر سوال برد. وی بینش تکنو مدار را رد کرد و به جای آن خواهان توجه به خصوصیات انسانی و یک معماری انسان مدار گردید. در این قسمت نقد ونچوری عمدتا متوجه میس ونده رو است، زیرا که وی تا پایان عمر نماد معماری مدرن بود و از عقاید خود در دهه 20 و 30 میلادی هیچگاه عدول نکرد.
در جواب شعار میس وندر روهه کمتر بیشتر است، ونچوری در کتاب خود بیان می کند که کمتر، کسل کننده است (LESS IS BORE). از نظر ونچوری معماری تنها تکنیک و تکنولوژی نیست بلکه مسائل بسیار پیچیده و متضاد در ساختمان وجود دارد که نمی توان آنها را نادیده گرفت یا حذف کرد

چارلز مور | Charles Moore

چارلز مور 

چارلز مور دیگر معمار پست مدرن در جواب شعار میس می گوید: بیشتر بیشتر است (MOORE IS MORE)، به جای کسر گرایی و حذف صورت مسئله باید جمع گرایی را مورد توجه قرار داد و راه حل مناسب برای مجموعه ای از مسائل یافت. البته یک طنز زیبا و یک دوگانگی معنا در این شعار ملحوظ است، زیرا که مور نام فامیل خود را در ابتدای این شعار قرار داده است. یعنی معنای دیگر این شعار است که من بیشتر هستم.از نظر ونچوری ساختمان ها نمی توانند همه دارای یک فرم و فلسفه باشند. ساختمان مانند یک ماشین نیست که تنها شامل مجموعه ای از مسائل تکنولوژیکی و مکانیکی باشد. اگر برای کوربوزیه معبد پارتنان با مجموعه ای از احجام و سطوح از پیش طراحی شده و قواعد و تناسبات ریاضی نماد مناسب برای طرح های معماری بوده است برای رابرت ونچوری ضوابط و فرم های از پیش تعیین شده مردود است.ونچوری شهرک های دامنه کوهپایه های ایتالیا که بر اساس نیازهای مردم و شرایط اقلیمی احداث شده ملاک عمل برای طرح معماری مناسب می داند.به عبارتی آن گونه معماری روشنفکرانه مدرن که معمار تصمیم گیرنده است را ونچوری رد می کند.به جای آن ونچوری معماری با مردم و برای مردم را مطرح می کند.

رابرت ونچوری | robert venturi

رابرت ونچوری در کنار ماکت خانه مادرش دهه شصت میلادی 
 
ونچوری سبک بین الملل را نبز نفی می کند.او معتقد به سبک محلی یا زمینه گرایی است. یعنی هر بنایی باید بر اساس زمینه های فکری، اجتماعی، تاریخی و کالبدی و شرایط خاص آن محل ومنطقه طراحی و اجرا شود.می توان آنرا سبک بومی و یا بوم گرایی نیز نام نهاد.
مدرنیست ها معماری را یک مسئله تکنولوژیک می دانستند. تکنولوژی یک خصوصیت عام دارد و در سرتاسر جهان از قواعد و اصول یکسان تبعیت می کند. ساختمان های مکعب شکل سبک بین الملل نیز در همه جا یک شکل و واجد ویژگی های یکسان است.ولی پست مدرنیست ها به معماری یک نگرش فرهنگی دارند و فرهنگ در هر منطقه ای متفاوت با سایر مناطق است.لذا اگر سبک بین الملل در همه جا یک شکل و به یک صورت است ، سبک محلی در هر محلم تفاوت از محل دیگر است.
 
اکنون این سوال مطرح است که چه مسائلی باید فرم ساختمان را مشخص کند و این فرم باید پاسخگوی چه مسائلی باشد؟

از نظر معماری پست مدرن این مسائل را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

1.خصوصیات فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و اقتصادی افرادی که از آن ساختمان استفاده می کنند

2.خصوصیات شهری، خیابان، میدان، کوچه، مغازه

3.شرایط اقلیمی، رطوبت، سرما، گرما، جنگل، صحرا

4.نحوه زندگی روزمره اهالی ساختمان، نیازهای آنها، عادات آنها، طرز استفاده و پیش زمینه های ذهنی آنها در رابطه با فرم های محیط مصنوع

ونچوری سعی می کند تا مجددا ارتباط معماری و ساختمان را با هویت انسانی برقرار کند. به عقیده وی شرایط تعیین کننده شکل ها و نمادها است. در شرایط متفاوت شکل ها و نمادها باید متفاوت باشد. ونچوری تزیینات را رد نمی کند، بلکه تزیینات ساختمان را بخشی از خصوصیات فرهنگی و تاریخی هر منطقه می داند که می تواند در ساختمان های جدید مورد استفاده قرار گیرد.

فیلیپ جانسون | Philip Johnson

فیلیپ جانسون در سنین پیری 

«فلیپ جانسون یکی از آموزگاران ونچوری ، در مورد اهمیت پیچیدگی و تضاد در پسامدرنیسم معماری اینگونه یاد می کند:همه چیز از کتاب رابرت ونچوری شروع شد.ما همه (ونچوری،رابرت استرن،مایکا گریوز و من) دریافتیم که باید هرچه بیشتر با شهر و با مردم ارتباط داشته ، و هرچه بیشتر زمیته گرا باشیم ، یعنی باید خود را با دیگر بناها مرتبط کنیم.»

جلد کتاب یادگیری از لاس وگاس

جلد کتاب یادگیری از لاس و گاس اثر رابرت ونچوری 

رابرت ونچوری در سال 1972 کتاب دیگری به نام یادگیری از لاس وگاس منتشر کرد. در این کتاب نیز او سعی نمود توجه معماران را به فرهنگ مردم و خصوصیات زندگی روزمره آنها جلب کند. وی در کتاب خود عنوان کرد که نمادها آنهایی نیستند که ما به عنوان قشر روشنفکر به جامعه دیکته کنیم، بلکه آنهایی هستند که خود مردم طرح کرده اند و قابل فهم برای آنهاست. وی بر این نظر است که سردرهای مورد استفاده بر بالای مغازه ها و احجام معماری عامه پسند و مطابق درک عامه آن چیزی است که به لاس وگاس جذابیت بخشیده و باید مورد توجه معماران قرار گیرد.

 

اکنون این سوال مطرح است که چه مسائلی باید فرم ساختمان را مشخص کند و این فرم باید پاسخگوی چه مسائلی باشد؟

از نظر معماری پست مدرن این مسائل را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

1.خصوصیات فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و اقتصادی افرادی که از آن ساختمان استفاده می کنند

2.خصوصیات شهری، خیابان، میدان، کوچه، مغازه

3.شرایط اقلیمی، رطوبت، سرما، گرما، جنگل، صحرا

4.نحوه زندگی روزمره اهالی ساختمان، نیازهای آنها، عادات آنها، طرز استفاده و پیش زمینه های ذهنی آنها در رابطه با فرم های محیط مصنوع

ونچوری سعی می کند تا مجددا ارتباط معماری و ساختمان را با هویت انسانی برقرار کند. به عقیده وی شرایط تعیین کننده شکل ها و نمادها است. در شرایط متفاوت شکل ها و نمادها باید متفاوت باشد. ونچوری تزیینات را رد نمی کند، بلکه تزیینات ساختمان را بخشی از خصوصیات فرهنگی و تاریخی هر منطقه می داند که می تواند در ساختمان های جدید مورد استفاده قرار گیرد.

در اکثر کارهای پست مدرن مشاهده می شود که آنها سعی دارند تا از نشانه ها و نمادهایی استفاده کنند که در هر منطقه مشخص کننده نوع کاربری آن ساختمان است. مانند خانه مادر ونچوری که برای طرح آن از نمادهای یک خانه و آنچه در غرب به عنوان خانه محسوب می شود استفاده شده است.برخلاف ایده مطرح شده در ویلا ساوا خانه ماشینی است برای زندگی و یا خانه شیشه ای کمتر بیشتر است، در خانه مادر ونچوری ایده خانه خانه است بیان شده است...

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر یک

خانه مادر رابرت ونچوری - تصویر شماره 1

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر دو

خانه مادر رابرت ونچوری - تصویر دوم 

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر سوم

خانه مادر رابرت ونچوری - تصویر سوم 

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر چهارم

خانه مادر رابرت ونچوری - تصویر چهارم

اگر لوکوربوزیه در کتاب خود، به سوی معاری نوین، نگاه معماران را به اتومبیل، کشتی و بطور خلاصه به تکنولوژی معطوف داشت، ونچوری و دیگر معماران پست مدرن می خواهند نگاه معماران را به سمت فرهنگ، تاریخ، سنت و در یک کلام آن چیزی که هویت انسان و محیط کالبدی پیرامون آن را شکل می دهد برگردانند.خانه مادر ونچوری اولین ساختمان ساخته شده به سبک پست مدرن و نماد این معماری است. این خانه را رابرت ونچوری برای مادرش در سال 1962 الی 1964 در نزدیکی شهر فیلادلفیا در ایالت پنسیلوانیا در آمریکا ساخت. ونچوری در طرح خود از نمادهایی همچون بام شیبدار، پنجره، قوس، سردر ورودی و لوله دودکش استفاده کرد که در غرب، از جمله در آمریکا نمادها و نشانه های یک خانه شمرده می شود. هر کس در غرب در نگاه اول این ساختمان را به عنوان یک خانه مسکونی تشخیص می دهد.

اگر از نظر لوکوربوزیه خانه ماشینی است برای زندگی، از نظر رابرت ونچوری ، خانه خانه است و باید دارای نمادهای خانه در فرهنگ و جامعه ای باشد.خانه مادر ونچوری در عین داشتن تقارن،نامتقارن،در عین وحدت،دارای کثرت و در عین پیچیدگی و تضاد در فرم،دارای قرائتی ساده برای عامه مردم به عنوان یک خانه مسکونی است.

اگرچه نمای این ساختمان به صورت متقارن طراحی شده، ولی بدلیل پیچیدگی ها و ملزومات خاص در چیدمان اتاق ها، در نمای ساختمان پنجره ها بصورت نامتقارن طراحی شده اند. در سمت راست فضاهای نیمه خصوصی همچون آشپزخانه، پذیرایی و ناهارخوری قرار داردکه با پنجره نواری در نما مشخص شده است.در سمت چپ فضاهای خصوصی همچون اتاق های خواب و حمام طراحی شده است که با یک پنجره کوچک و یک پنجره بزرگ در نما مشخص شده اند.
 
خانه مادر رابرت ونچوری تصویر نمادی داخلی _ شماره 1
خانه مادر رابرت ونچوری - نمای داخلی - تصویر شماره یک 

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر نمادی داخلی _ شماره 2

خانه مادر رابرت ونچوری - نمای داخلی آشپزخانه - تصویر شماره دو

این عدم تقارن و دوگانگی در چیدمان پلان، در نما توسط سنتوری شکسته ، دیوار زیر دودکش و قوس تزیینی در بالای سردر ورودی به یگانگی و وحدت تبدیل شده است. لذا وحدت و یکپارچگی از طریق حذف المان های مختلف ساختمان بدست نیامده، بلکه همه تناقضات و پیچیدگی های خانه در این طرح وجود دارد و وحدت در عین کثرت با شامل نمودن کلیه موارد موجود در بنا پدید آمده است..

در طرح خانه مادر ونچوری،فضاهای نیمه خصوصی مانند پذیرایی،نهارخوری و آشپزخانه در سمت راست و فضاهای خصوصی مانند اتاق های خواب و حمام در سمت چپ پلان جانمایی شده اند.این دوگانگی در پلان،در نمای اصلی ساختمان منعکس شده است.راه پله با توجه به قرارگیری بین دو در ورودی و بخاری دیواری،بصورت نامتقارن طراحی شده است.رابرت ونچوری و همسرش ،دنیس اسکات براون، بخش الحاقی به گالری ملی (1985-1991) در لندن را طراحی کرده اند.

خانه مادر رابرت ونچوری تصویر نمادی داخلی _ شماره 3

خانه مادر رابرت ونچوری - نمای داخلی طبقه همکف ( پذیرایی )  - تصویر شماره دو

گالری ملی (1832-1838) یک موزه هنری به سبک نئوکلاسیک است و یخش الحاقی در سمت غرب آن واقع می باشد...

نمای داخلی گالری ملی

نمای داخلی گالری ملی 
 
نمای خارجی گالری ملی
نمای خارجی گالری ملی